Het verhaal van het begijntje Matteken

In ’t groot Beggynhof van Ghendt, opgekomen in ’t jaer 1234, is geweest een seer devoot Beggyntjen, die sy Matteken noemen, de welke met ‘er herten en werken, de ingestelde statuten punctuelyck onderhiel. De reden en ’t gebedt waren haer Meesterssen binnens huys, buytens alle Jouffrouwe groot Hof-Meestersse. Sy hadde een geweldige genoechte in ’t lesen, ende de Wet des Heeren overdenckte sy dagh en nacht, met sulk een volherdigheyt, ende neerstigheyt, datse geen ander spyse bynaer van doen en hadde. Evenwel, gelyk de menschelycke nature lichtelyk beroert wordt, soo heeft sy eens yet, ‘k en weet niet wat, door crankheyt gevoelt, siende dat haer Medesusters slempten, en bancketteerden, ende willekom waren by de vrienden : sy in tegendeel, qualyk en hadde waer by te leven, en gelyk van een yeder verstooten wierdt: ’t welk sy hooger opnemende, en met een ontsteken hooft herknauwende, is sy opgestaen ende naer de Kerke gegaen, om voor het Crucifix (’t welk altoos haren eenigen toevlucht was) haer klachten te doen, verhopende dat hy haer soude aenhooren.

Sy begint dan met een weemoedigh herte, niet sonder tranen, te seggen datse alleen droevig leefde, en gelyk een nacht-rave t’huys sat, en datse noyt te bruyloft geroepen en wierdt.

Wonderlycke sake! den Heere wiens wellustigheyt is te syn met de kinderen der menschen, heeft haer van het Cruys aengesproken, ende geseydt : Gaet en seght aen de groote Jouffrouw, datse u desen dagh moet tracteren.

Sy hier op : Wel, Heere, sy en sal dat niet doen, noch my gelooven.

Gaet, seght wederom den Heere, ende dese sullen teekenen wesen, dat ik U gesonden hebbe.

Gij sult haer seggen, dat haer gewoonelijke gebeden noch niet voleyndt en syn; boven dien dat haer zaye hembde, datse uytgelaten heeft, om morgen aen te doen ontnaeyt synde, myn Moeder met eenen rooden draet vermaekt heeft.

Mateken is hier me aengegaen, en heeft aen de groote Jouffrouw vertrocken al watter geseydt en geschiedt was. Sy over dese wonderheden teenemael verbaest, loopt boven naer haer kamer, om te sien dat woordt dat gedaen was en den Heere haer hadde gethoont. Sy is gecomen, sy heeft gesien en bevonden dat het soo waerachtigh was : ende op den selven tydt wierdt sy indachtigh datse haer getyden noch niet en hadde gelesen. Dan tot Matteken weer komende, heeft sy geseydt: nu sien ik wel, en geloof ik u, dat gy van Godt gesonden syt, want niemand als hy alleen en cost dat sekerder weten. Comt dan binnen, en heden (alswanneer gy den Heere hebt verdient te hooren spreken) suldy met my blyven eten.

Sy syn alsdan in de eet-kamer gegaen, ende t’samen vrolyk geweest. Naer de tafel, is Matteken wederom naer de Kerke gegaen om Godt te bedanken, ende in de stemme des verheugens ende belydens is haer ziele uytgestort, seggende : Want ik sal doorgaen tot de plaetse der wonderlycken Tabernakels tot ten huyse Godts; en heeft soo haren geest gegeven, ende door een salige doodt, vervoert tot d’eeuwige ruste.

En strakx hebben de klocken van selfs beginnen met soet accoort, aengenamelyk te luyen. ’t Welk als ongewoon, heeft al het volk uytgeroepen, ende komende in de Kerke, hebben bevonden dat Matteken doodt en styf was, nochtans Godt (aen wie alle dingen leven) op haer knien biddende : ’t welk allegaar siende smiltende van devotie, hebben eenigen tydt verwonderdt blyven staen; en alse nu genoegh gesien hadden, hebben haer Lichaem in haer faillie gewonden, en soo begraven, wiens graf men noch siet en wordt in eeren gehouden.

En ’t is naderhandt gebeurt, datmen by ’t selve een andere graf maekte, uyt het welke eenen seer aengenamen reuk quam : dit wierd aen de groote Jouffrouwe overgedragen, de welke seyde geen wonder te wesen, mits het sout der aerde ende het licht der werelt onder het koren vat, niet aen allen en lichte, de gene die in huys syn : och, Godt gave sy eens op den kandelaer gestelt wierdt! Hier en tusschen, om dat dit niet sonder oorlof en magh geschieden, en van hooger handt moet komen, laet ons noch voor eenigen tydt de verootmoedighde beenderen laeten rusten, tot dat Godt gelieve die te verheffen; ende heeft soo doen het graf sluyten.

Tot een eeuwige gedenckenisse van dese wonderlyke geschiedenisse, wordt alle jaren, dysendagh op den Vasten avondt op het Hof een solemnele Misse gesongen, de welke men noemt Mattekens Misse; ende de groot Jouffrouwe noeyt op dien dagh alle Beggyntjes, en sy heeten dat Mattekens feest ende het broodt dat tot dien eynde particulierlyc gebacken wordt, noemen sy ook Mattekens broodt, ’t welk, soo het op de tafel geweest heeft, niet meer en bederft oft beschumelt.